ស្ត្រីវ័យក្មេង ជាក្រុមមនុស្សប្រឈមខ្ពស់ចំពោះមហារីកសុដន់
ភ្នំពេញ៖មហារីកសុដន់ជាជំងឺមួយដ៏កាចសាហាវ និងវិវត្តិជាដំណាក់កាលធ្ងន់ធ្ងរទៅៗ ប៉ុន្តែបែរជាមិន សូវទទួលបានការយក ចិត្តទុកដាក់ពីមនុស្សស្រីវ័យក្មេង ឬនិយាយឱ្យស្រួលស្ដាប់ថាវ័យមិនទាន់មានគ្រួសារ។ ថ្វីត្បិតតែ ជំងឺមហារីកសុដន់ត្រូវបានកើតភាគច្រើនលើស្ត្រីវ័យ៤០ ទៅ៧០ ឆ្នាំ ប៉ុន្តែក៏មិនមែនមានន័យថា មនុស្សស្រីវ័យក្រោម ៤០ មិនមានអ្វីត្រូវបារម្ភនោះទេ។
ផ្ទុយទៅវិញ ប្រភេទជំងឺមហារីកសុដន់ដែលកាចសាហាវច្រើនតែកើតលើមនុស្សស្រីវ័យក្មេង ជាងស្រ្តី វ័យចំណាស់ ដែលមូលហេតុចម្បងគឺការធ្វេសប្រហែសលើការតាមដានសុខភាពជាប្រចាំ និងខ្វះការ ពិគ្រោះយោបល់ជាមួយគ្រូពេទ្យ។
ក្នុងឱកាសនៃការធ្វើយុទ្ធនាការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងពីជំងឺមហារីកសុដន់ ក្រោមការរៀបចំរួមគ្នារបស់ EuroCham, AusCham, BritCham, និង Amcham ដើម្បីគាំទ្រ និងលើកកម្ពស់បណ្ដាញ សម្រាប់ស្ត្រីកាលពីថ្ងៃទី២០តុលាកន្លងទៅ ឃើញថាការចូលរួមជាក់ស្ដែងមានភាគតិចបំផុតដែលជា មនុស្សស្រីវ័យក្មេង។ ក្នុងចំណោមស្រ្តីដែលចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍នេះប្រមាណជាង ១០០នាក់ គេឃើញភាគច្រើនជាអ្នកដែលមានគ្រួសារជាអ្នកដែលមានកូន និងជាអ្នកដែលយល់ថាវ័យរបស់ខ្លួនត្រូវការយល់ដឹង ដើម្បីប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះជំងឺនេះ។
សម្រាប់វ័យមនុស្សស្រីវ័យចន្លោះ ២០ ទៅ ៣០ឆ្នាំ គឺមិនសូវជាមាននោះទេ។ ហើយអវត្ត មានមនុស្សស្រីវ័យក្មេងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍បញ្ជ្រាបចំណេះដឹងដ៏សំខាន់នេះ គឺអាចមានមូលហេតុច្រើន។
កញ្ញា បៀន សីនៈ ដែលជានិស្សិតកំពុងសិក្សាឆ្នាំទី៤ បានយល់ឃើញថា ការធ្វេសប្រហែសរបស់ក្មេង ស្រីដែលមិនទាន់រៀបការគឺអាចមកពីកត្តាខ្លួនគាត់ផ្ទាល់ដែលមិនសូវខ្វល់ខ្វាយពីបញ្ហាសុខភាព និងអាចថាមកពីជំងឺនេះជាប្រភេទជំងឺដែលសំងំក្នុងខ្លួនយូរ និងមិនបញ្ចេញរោគសញ្ញាភ្លាមៗ។
ខ្លួនកញ្ញាផ្ទាល់ ក៏ទើបតែចាប់ផ្ដើមយកចិត្តទុកដាក់លើជំងឺនេះនៅក្នុងឆ្នាំនេះដូចគ្នា ពោលគឺក្នុងអំឡុង ពេលខែតុលា ដែលជាខែនៃការប្រារព្ធយុទ្ធនាការបញ្ជ្រាបការយល់ដឹងពីជំងឺមហារីកសុដន់។ យុវតីរូប នេះក៏ថែមទាំងធ្លាប់គិតថា ជំងឺមហារីកសុដន់គឺកើតចំពោះតែលើស្ត្រីវ័យចំណាស់ផងដែរ។
ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីការស្វែងយល់ថ្មីៗនេះ ធ្វើឱ្យកញ្ញាបានដឹងព័ត៌មានបន្ថែមទាក់ទងនឹងជំងឺដ៏កាចសាហាវ មួយនេះ។ កញ្ញា បៀន សីនៈ ៖ «ខ្ញុំយល់ថា ជារឿងសំខាន់ក្នុងការគិតគូរពីជំងឺនេះ ទោះខ្ញុំមិនទាន់មានគ្រួសារក៏ដោយ…តាមខ្ញុំដឹងវាក៏អាចកើតលើក្មេងស្រីដែរ។ជាពិសេសកើតឡើងតាមតំណពូជតែម្ដង!។ ខ្ញុំខ្លួនឯងក៏មានការប្រុងប្រយ័ត្នដូចគ្នា តាមរយៈការតាមដាន និងស្ទាបរកដុំក្នុងសុដន់ជាប្រចាំ»។
រីឯកញ្ញា សំអឿន និស្ស័យបុណ្យ វិញក៏ទទួលស្គាល់ថាខ្លួនក៏ទើបតែបានស្វែងយល់ពីជំងឺនេះដូចគ្នា ខណៈដែលខ្លួនមានអាយុ២២ឆ្នាំហើយ។ប៉ុន្តែយ៉ាងណាកញ្ញាបានស្វែងយល់ច្រើននិងព្យាយាម ពិនិត្យតាមដានសុខភាពរាងកាយខ្លួនជាប្រចាំផងដែរ។
យុវតី និស្ស័យបុណ្យ៖ «ពីមុនខ្ញុំយល់ថា ជំងឺនេះវាកើតឡើងតែលើស្រ្តីអាយុ ៥០ឆ្នាំអីទេ តែក្រោយមក ក៏បានស្វែងយល់ដឹងថា វាអាចកើតលើមនុស្សស្រីវ័យ២០ឆ្នាំ ដែលមិនទាន់មានគ្រួសារបានដូចគ្នា» ។
យុវតីដដែលបន្ត៖ «ខ្ញុំយល់ថាក្មេងស្រីគាត់មានការខ្មាស់អៀនច្រើន ដែលមិនសូវហ៊ាននិយាយរឿង បែបនេះដោយបើកចំហរ ក៏អាចមកពីបញ្ហាមិនមានទំនុកចិត្តក្នុងការជជែកជាមួយគ្រូពេទ្យផងដែរ ព្រោះស្រុកយើងមិនសូវទាន់ទូលំទូលាយរឿងការព្យាបាលស្រាប់»។
បើតាមលោកវេជ្ជបណ្ឌិតJason A. Logan ដែលជាវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសជំងឺទូទៅប្រចាំនៅ មជ្ឈមណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រសិង្ហបុរី-កម្ពុជាបានឱ្យដឹងថាការឆ្លុះអេកូជាទៀងទាត់គឺជាការធ្វើតេស្តដ៏ល្អបំផុត ក្នុងការរកជំងឺមហារីកសុដន់នៅដំណាក់កាលដំបូង ប៉ុន្តែពេលខ្លះវាទាមទាររយៈពេលរហូតដល់បី ឆ្នាំទម្រាំតែអ្នកជំងឺអាចដឹងខ្លួន។ ហេតុដូច្នេះហើយបានជា ករណីកើតឡើងចំពោះក្មេងស្រីច្រើនតែជាករណីធ្ងន់ធ្ងរដែលពិបាកព្យាបាល។
តាមរយៈករណីនេះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិតរូបនេះបានសុំឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់ច្រើនជាងមុនលើ បញ្ហានេះ មិនថាកំពុងស្ថិតក្នុងវ័យណាឡើយ ព្រោះវាជារឿងដែលមិនអាចដឹងមុន និងកាន់តែគ្រោះ ថ្នាក់ប្រសិនបើអ្នកជំងឺមិនបានតាមដានខ្លួនឯងជាប្រចាំ។
ចំនួន ២៣ភាគរយ នៃប្រជាជនបានស្លាប់មុនអាយុ៧០ ឆ្នាំដោយសារតែជំងឺមួយក្នុងចំណោមជំងឺមិនឆ្លងចំនួនបួន(ជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង២៤%,មហារីក១៤%,ជំងឺផ្លូវដង្ហើមរ៉ាំរ៉ៃ៤%, ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ២%) ។ ចំនួននេះកំពុងកើនឡើង ហើយក៏ជាមូលហេតុនៃការស្លាប់ជាងពាក់កណ្ដាលនៃចំនួនអ្នកស្លាប់ទាំងអស់នៅកម្ពុជា។ នេះបើតាមប្រសាសន៍របស់លោកជំទាវ អ៊ឹង កន្ថាផាវី ថ្លែងនៅក្នុងយុទ្ធនាការ បញ្ជ្រាបការយល់ដឹងពីជំងឺមហារីកសុដន់ ក្រោមមូលបទ «Think Pink Wear Pink»។
យោងតាមរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ២០២២របស់ក្រសួងសុខាភិបាលបង្ហាញថា ជំងឺមហារីកដែលនាំមុខគេសម្រាប់ស្ត្រីគឺ មហារីកសុដន់ (២០.៥០%) បន្ទាប់មកគឺមហារីកមាត់ស្បូន (១៨.៩៣%) មហារីកពោះវៀនធំ (៤.៧៧%) និងមហារីកសួត (៤.៦១%) និងមហារីកថ្លើម (៣.៤៣%)៕ដោយ៖កែវ បុស្ប៉ា