បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ គឺជាពិធីបុណ្យដ៏ធំមួយ ក្នុងចំណោមពិធីបុណ្យប្រពៃណីខ្មែរ ដែលប្រជាជនខ្មែរទូទាំងប្រទេស តែងតែប្រារព្ធឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ តាំងពីបុរាណរៀងមក។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ចាប់ពីថ្ងៃ១រោច ដល់ថ្ងៃ១៥រោច ខែភទ្របទ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរតែងតែប្រារព្ធនូវពិធីបុណ្យកាន់បិណ្ឌ និងភ្ជុំបិណ្ឌនៅតាមទីវត្តអារាម ដោយធ្វើជាចង្ហាន់រាប់បាត្រប្រគេនព្រះសង្ឃ។ ពិធីបុណ្យនេះ ធ្វើតាមទំនៀមពីដូនតាមកនេះ ត្រូវបានដក់ជាប់ក្នុងគំនិតប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរតជំនាន់មកថា វាជាពិធីដើម្បីឧទ្ទិសកុសលជូនទៅដល់ដូនតា និងញាតិកាទាំង ៧ សណ្តានដែលបានចែកឋានទៅ ។
សម្លៀកបំពាក់ដែលត្រូវទៅវត្តនាឱកាសនេះ ពិតជារឿងសំខាន់មិនចាញ់ចង្ហាន់ប្រគេនព្រះសង្ឃឡើយ។ ដោយខ្មែរបានកំណត់ថា ប្រពៃណីខ្មែរក្នុងការចូលរួមក្នុងពិធីសាសនា មានដូចជាអាវប៉ាក់ពណ៌ស និងសំពត់បត់ បន្ថែមដោយកន្សែង ឬក្រមាពានា។ តែបើអ្នកមិនអាចរកសម្លៀកបំពាក់បែបប្រពៃណីបាន អ្នកក៏អាចស្លៀកសម្លៀកបំពាក់អាវស ឬអាវពណ៌ស្រាលៗ ជាមួយសំពត់វែង ធ្វើយ៉ាងណាមិនលិចលើលិចក្រោម វាលមុខ វាលក្រោយបង្ហាញសាច់ក្នុងវត្ត។ នេះសម្រាប់ស្ត្រី។
សម្លៀកបំពាក់ដែលមិនគួរស្លៀកពាក់ទៅវត្តដាក់បិណ្ឌ និងពេលភ្ជុំបិណ្ឌ ឬមិនអាចស្លៀកចូលទៅក្នុងទីអារាមរួមមាន សម្លៀកបំពាក់ខើចខ្លី អាវវាលក្លៀកខ្លាំង ចំហដើមទ្រូង ស្ដើងៗ និងខោអាវតឹងរឹបរាងហួសហេតុ។
ប្រពៃណី និងទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរតាំងពីបុរាណ តមកដល់បច្ចុប្បន្ន ការស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ខើចខ្លី ឬវាលផ្នែកខាងលើខ្លាំងទៅក្នុងវត្តអារាម គឺមិនត្រូវបានសង្គមខ្មែរជាទូទៅឲ្យតម្លៃឡើយ។ គេអាច គឺជាផ្នែកមួយ រួមចំណែកបំផ្លាញទំនៀមទម្លាប់ដ៏ល្អរបស់ខ្មែរផងដែរ។
សម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណី បានជួយលើកសម្រស់នារីខ្មែរឲ្យកាន់តែស្រស់សោភា ព្រមដោយភាពសមសួនសុភាពរាបសា គួរជាទីគាប់ភ្នែកសម្រាប់អ្នកផងទាំងពួង។ ការស្លៀកពាក់បែបប្រពៃណី ក៏ជាផ្នែកមួយក្នុងការថែរក្សាអត្តសញ្ញាណខ្មែរផងដែរ។ ដូច្នេះនៅរដូវភ្ជុំបិណ្ឌនេះ គួរស្លៀកពាក់បែបប្រពៃណីខ្មែរទាំងអស់គ្នា។
ដើម្បីថែរក្សាវប្បធម៌ អរិយធម៌ និងលើកតម្កើងពូជសាសន៍ខ្មែរដ៏ថ្លៃថ្នូរ គួរបង្ហាញសំពត់បត់អាវប៉ាក់ពានា ទោះជាមានតម្លៃថ្លៃ និងរៀងពិបាកបន្តិច ក៏មិនគួរចោលឡើយ។ អាកប្បកិរិយានៃការស្លៀកពាក់បានសមរម្យ បង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ការអប់រំ ប្រៀនប្រដៅលើផ្នែកប្រពៃណីសីលធម៌។ ការស្លៀកពាក់ស៊ិចស៊ីស្នើលើ ស្មើក្រោមនោះ វានឹងបណ្ដាលឲ្យប៉ះពាល់ទៅប្រពៃណី ជាពិសេសគឺសីលធម៌ ។
មុនពេល ដាក់បិណ្ឌក្រសួងធម្មការ និងសាសនា បានចេញសេចក្តីណែនាំមួយ ក្នុងគោលបំណងថែរក្សាឲ្យបាននូវសណ្តាប់ធ្នាប់ របៀបរៀបរយល្អ និងសីលធម៌ថ្លៃថ្នូរក្នុងការចូលទៅកាន់វត្តអារាម ដែលជាទីបូជនីយដ្ឋាន គោរពសក្ការៈ និងជាបេះដូងនៃអត្តសញ្ញាណជាតិខ្មែរ។ ដោយក្រសួងបានដាក់ចេញនូវវិធានការណែនាំ ៧ ចំណុចសំខាន់ៗ ដូចខាងក្រោម៖
១. មិនត្រូវស្លៀកសម្លៀកបំពាក់មិនសមរម្យចូលក្នុងបរិវេណវត្ត មានដូចជា សម្លៀកបំពាក់ស្តើង, អាវវៀលខ្នង, អាវខ្សែទោល ខោ ឬសំពត់ខ្លីលើជង្គង់ ឆើតឆាយ រឹបបន្តឹងរាងកាយ លេចលើ លេចក្រោមទៅថ្វាយបង្គំព្រះសង្ឃ ថ្វាយបង្គំព្រះពុទ្ធរូប និងថតរូបបង្ហោះផ្សព្វផ្សាយតាមបណ្តាញ សង្គមនានា។
២. ត្រូវរក្សាឥរិយាបថថ្លៃថ្នូរ ដោយមិនប្រព្រឹត្តសកម្មភាពស្នេហាក្នុងវត្តអារាម មិនពាក់មួក មិនរោទិ៍ មិនចុចស៊ីផ្លែម៉ូតូឡានក្នុងបរិវេណវត្ត (សម្រាប់ម៉ូតូ កង់ ត្រូវចុះបណ្តើរចាប់ពីខ្លោងទ្វារ) ត្រូវដោះស្បែកជើងពេលឡើងលើព្រះវិហារ ឧបដ្ឋានសាលា (សាលាឆាន់) កុដិព្រះសង្ឃ និងទីសក្ការៈ ផ្សេងៗ និងមិននិយាយឡូឡា ស្រែកហ៊ោកញ្ជ្រៀវ លេងសើចហួសប្រមាណ ឬប្រើពាក្យអសុរោះ។
៣. ពេលជួបព្រះសង្ឃ គប្បីបង្អោនកាយ ឬលើកដៃសំពះ បង្ហាញការគោរព ហើយគប្បីប្រើភាសា ឲ្យបានត្រឹមត្រូវទៅតាមសមណភាវៈ។ ពេលប្រគេនទេយ្យទាន ឬទេយ្យវត្ថុផ្សេងៗ សម្រាប់ស្ត្រីត្រូវរក្សាគម្លាតពីព្រះសង្ឃមិនត្រូវឲ្យប៉ះពាល់ព្រះកាយព្រះសង្ឃ ចំណែកឥរិយាបថនៃការ អង្គុយ ទាំងបុរស និងស្ត្រី ត្រូវអង្គុយបត់ជើងយ៉ាងមានរបៀបរៀបរយ ដោយមិនត្រូវសណ្តូកជើង ទៅរកព្រះសង្ឃ ឬព្រះពុទ្ធរូបឡើយ។
៤. ត្រូវចូលរួមថែរក្សាអនាម័យ បរិស្ថានស្អាតក្នុងបរិវេណវត្តអារាម មិនត្រូវចោលសំរាមពាសវាល ពាសកាល និងមិនត្រូវធ្វើឱ្យខូចខាតនូវសាសនវត្ថុ គូសវាសលើជញ្ជាំងព្រះវិហារ ព្រមទាំងសំណង់ ផ្សេងៗ។
៥. មិនផឹកគ្រឿងស្រវឹងក្នុងបរិវេណវត្ត និងមិនត្រូវចូលវត្តក្នុងពេលស្រវឹង។
៦. មិនត្រូវយកវត្តអារាមធ្វើជាកន្លែងប្រព្រឹត្តអំពើឆបោក និងល្បែងស៊ីសងគ្រប់ប្រភេទ។
៧. គ្រប់វត្តអារាម ជាពិសេសអារាមទេសចរណ៍ ត្រូវត្រៀមក្រមាខ្មែរ កន្សែងដណ្តប់ ឬសំពត់វែង សម្រាប់ពុទ្ធបរិស័ទដែលជាស្ត្រី ឬជនបរទេសដែលចូលក្នុងបរិវេណវត្តហើយមិនបានត្រៀម សម្លៀកបំពាក់សមរម្យ៕
រូបភាព៖ Aok Sokunkanha, Pich Votey Saravody និង Fiyata
