វត្តកោះប៉ែន អារាមចំណាស់លាក់ទុករឿងរ៉ាវប្រវត្តិសាស្ត្រ និងស្នាដៃសិល្បៈបុរាណជាច្រើន

វត្តកោះប៉ែន គឺជាវត្តអារាមដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយនៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាម ដែលលាក់បាំងនូវរឿងរ៉ាវប្រវត្តិសាស្ត្រ និងស្នាដៃសិល្បៈដ៏មានតម្លៃជាច្រើន។

ប្រសិនបើអ្នកធ្វើដំណើរពីទីរួមខេត្តកំពង់ចាមប្រមាណ ៣ គីឡូម៉ែត្រ ឆ្លងកាត់ស្ពានកោះប៉ែន អ្នកប្រាកដជាបានឃើញអារាមបុរាណមួយដែលស្ថិតនៅលើកូនកោះនៃទន្លេមេគង្គ នោះគឺវត្តពោធិវ័ន អ្នកស្រុកតែងហៅវត្តកោះប៉ែនដល់សព្វថ្ងៃ។

វត្តកោះប៉ែនបានចាប់ផ្តើមកសាងឡើងក្នុងឆ្នាំ១៧៩៥ ដោយគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់លោកតា អ៊ុង មី ព្រមទាំងព្រះសង្ឃ និងពុទ្ធបរិស័ទចំណុះជើងវត្ត។ ក្នុងអារាមនេះមានរឿងរ៉ាវប្រវត្តិសាស្ត្រគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍សំដៅដល់វិហារ និងគំនូរបុរាណដែលមាននៅទីនោះ។

កាលដើមឡើយ សំណង់វិហារសព្វថ្ងៃបានចាប់ផ្ដើមត្រឹមជាសាឡុំឈើប្រក់ស្បូវ សម្រាប់គោរពបូជាបណ្ដោះអាសន្នប៉ុណ្ណោះ។ លុះក្រោយមក ក៏មានការសាងសង់ជាបន្តបន្ទាប់រហូតក្លាយជាព្រះវិហារមកដែលគង់វង្សដល់ពេលសព្វថ្ងៃ។

តាមការស្រាវជ្រាវរបស់លោកស្រី Danielle និងលោក Dominique-Pierre Guéret បញ្ជាក់ថា ព្រះវិហារវត្តកោះប៉ែនចាប់ផ្តើមកសាងឡើងរវាងឆ្នាំ១៩៣៥-១៩៣៦។ ព្រះវិហារនេះជាសំណង់បេតុងដ៏រឹងមាំ និងល្អប្លែកតាមដងទន្លេ ដែលគេយល់ថាជាការវិវឌ្ឍថ្មីនៃស្ថាបត្យកម្មនៅក្នុងរាជ្យ ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្តេចព្រះស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស (ព្រះបរមខត្តិយកោដ្ឋ)។

រីឯគំនូរបុរាណនៅក្នុងព្រះវិហារត្រូវបានគូរជារឿង ២ ផ្សេងគ្នាគឺរឿងពុទ្ធប្រវត្តិ និងរឿងជាតក។ ដោយឡែក គំនូរនៅលើពិតានឈើមានលក្ខណៈប្លែកពីគំនូរលើជញ្ជាំងជុំវិញ ហើយក៏ហាក់ប្លែកពីវត្តដទៃដែលភាគច្រើនគេនិយមគូរព្រះអាទិត្យនិងព្រះច័ន្ទ។

ជារួម វត្តកោះប៉ែនជាសំណង់អារាមដែលបានរក្សានូវសិល្បៈស្ថាបត្យកម្មដ៏មានតម្លៃ ជាពិសេសគំនូរសិល្បៈលើជញ្ជាំងនិងលើពិតាន ត្បិតឆ្លងកាត់សង្គ្រាម តែមិនបានបង់បាត់និងអាចរក្សាបានគង់វង្សដល់សព្វថ្ងៃ៕