កីឡាការិនីរត់ម៉ារ៉ាតុងឆ្នើម Peres Jepchirchir ត្រូវបានព្យួរពីការប្រកួតជាបណ្តោះអាសន្ន បន្ទាប់ពីលទ្ធផលតេស្តរបស់នាងបង្ហាញថា មានសារធាតុ EPO ដែលជាសារធាតុហាមឃាត់ជួយបង្កើនអុកស៊ីសែនក្នុងឈាម និងពង្រឹងកម្លាំងស៊ូហ្វ។

កាលពីចុងសប្ដាហ៍មុន ស្ថាប័ន Athletic Integrity Unit (AIU) បានប្រកាសផ្អាកកីឡាការិនីរូបនេះជាបណ្តោះអាសន្ន ក្រោយរកឃើញសារធាតុអ័រម៉ូន Erythropoietin (EPO) នៅក្នុងគំរូឈាម/ទឹកនោម ដែលបានយកអំឡុងពេលតេស្តក្រៅការប្រកួតនៅប្រទេសកេនយ៉ា។

យោងតាមទស្សនាវដ្តី Runner’s World និង Marathon Journal គំរូតេស្តនេះត្រូវបានយកមុនពេល Jepchirchir ឈ្នះការប្រកួតរត់ម៉ារ៉ាតុង Sydney Marathon កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦។ ទោះជាយ៉ាងណា ស្ថាប័ន AIU មិនទាន់បានបញ្ជាក់ពីកាលបរិច្ឆេទជាក់លាក់នៃការយកគំរូតេស្ត ឬរយៈពេលនៃការព្យួរការប្រកួតនៅឡើយទេ។

នេះគ្រាន់តែជាវិធានការបណ្តោះអាសន្នអំឡុងពេលស៊ើបអង្កេត ហើយមិនទាន់ជាសេចក្តីសន្និដ្ឋានចុងក្រោយឡើយ។

អ្វីទៅជាសារធាតុ EPO?

EPO គឺជាអ័រម៉ូនដែលជួយជំរុញការផលិតគ្រាប់ឈាមក្រហម ធ្វើឱ្យរាងកាយអាចដឹកនាំអុកស៊ីសែនទៅកាន់សាច់ដុំបានកាន់តែច្រើន។ ការលួចប្រើប្រាស់សារធាតុ EPO សិប្បនិម្មិត អាចផ្តល់ផលប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងដល់កីឡាករក្នុងការប្រកួតកីឡាដែលត្រូវការកម្លាំងស៊ូខ្លាំង ដូចជាការរត់ម៉ារ៉ាតុង និងការជិះកង់ជាដើម។ សារធាតុនេះត្រូវបានទីភ្នាក់ងារប្រឆាំងសារធាតុញៀនពិភពលោក (WADA) ហាមឃាត់ដាច់ខាត ទាំងក្នុងការប្រកួត និងក្រៅការប្រកួត។

ការភ្ញាក់ផ្អើលក្នុងពិភពកីឡារត់ប្រណាំងព័ត៌មាននេះបានធ្វើឱ្យពិភពកីឡារត់ប្រណាំងចម្ងាយឆ្ងាយមានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះ Jepchirchir (អាយុ ៣៣ឆ្នាំ) គឺជាកីឡាការិនីរត់ម៉ារ៉ាតុងជោគជ័យបំផុតម្នាក់ក្នុងពិភពលោក។
នាងធ្លាប់ឈ្នះមេដាយមាសក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិកក្រុងតូក្យូ ឆ្នាំ២០២០ឈ្នះជើងឯកពិភពលោក World Athletics Championships ឆ្នាំ២០២៥ នៅក្រុងតូក្យូ ដោយបានយកឈ្នះកីឡាការិនី Tigst Assefa ត្រឹមតែ ២វិនាទីប៉ុណ្ណោះ។ លើសពីនេះ នាងធ្លាប់ឈ្នះពានរង្វាន់ធំៗចំនួន ៤ទៀត (World Marathon Majors) រួមមាន New York (2021), Boston (2022), London (2024) និង Sydney (2026)។

នៅក្នុងការប្រកួត London ឆ្នាំ២០២៤ នាងបានបង្កើតកំណត់ត្រាពិភពលោកសម្រាប់ការរត់ម៉ារ៉ាតុងស្ត្រី ដោយប្រើថិរវេលា ២ម៉ោង ១៦នាទី និង ១៦វិនាទី (មុនពេលត្រូវ Assefa វ៉ាដាច់កំណត់ត្រានេះនៅឆ្នាំ២០២៥)។
ប្រតិកម្មជុំវិញលទ្ធផលតេស្តនៅក្នុងការប្រកួតនៅទីក្រុងស៊ីដនី កាលពីខែសីហាកន្លងទៅ Jepchirchir បានរត់ដល់ទីព្រ័ត្រមុនគេ ដោយប្រើពេល ២ម៉ោង ១៨នាទី និង ៣១វិនាទី មុនមិត្តរួមជាតិ Irine Cheptai ជាង ៣នាទី។ ប៉ុន្តែលទ្ធផលតេស្តថ្មីនេះបានបង្កើតជាមន្ទិលសង្ស័យលើជ័យជម្នះរបស់នាង។

អ្នករៀបចំកម្មវិធី Sydney Marathon បានបង្ហាញការខកចិត្ត ប៉ុន្តែបានបញ្ជាក់ថានឹងគោរពសិទ្ធិរបស់កីឡាការិនីក្នុងការបកស្រាយ និងតវ៉ា មុនពេលធ្វើការសម្រេចចិត្តជាផ្លូវការ។
យោងតាមភ្នាក់ងារព័ត៌មាន Reuters តំណាងរបស់នាងគឺលោក Gianni Demadonna បានបង្ហាញការសោកស្តាយ និងបានថ្លែងថា កីឡាករដែលលួចប្រើសារធាតុហាមឃាត់គួរតែត្រូវដកសិទ្ធិពីការប្រកួត។ ចំណែកអតីតកីឡាការិនីអាមេរិក Kara Goucher បានស្តាយជំនួសគូប្រជែងផ្សេងទៀត ដែលត្រូវបាត់បង់ឱកាសឡើងទទួលមេដាយនៅលើវេទិកា។
ប្រភពច្បាប់របស់ប្រព័ន្ធប្រកួតបានឱ្យដឹងថា ប្រសិនប្រកាសថាមានទោស ហើយត្រូវព្យួរការប្រកួតចាប់ពី ៣ខែឡើងទៅ Jepchirchir នឹងត្រូវហាមឃាត់មិនឱ្យចូលរួមការប្រកួតក្នុងកម្មវិធី World Marathon Majors ទាំង ៨ ប្រកួតអស់មួយជីវិត។ ទោះជាយ៉ាងណា មកទល់ពេលនេះ នាងមិនទាន់ត្រូវគេដកហូតពានរង្វាន់ Sydney Marathon នៅឡើយទេ។

អាស្រូវដូពាំង (សារធាតុបង្កើនកម្លាំង) នេះបានបន្តវាំងននឆ័ត្រខ្មៅក្នុងកីឡាអាត់ឡេទិកកេនយ៉ា ដែលមានកីឡាករជាង ១៤០នាក់ ត្រូវបានព្យួរ ឬហាមឃាត់ការប្រកួតតាំងពីឆ្នាំ២០១៧ មក។

កាលពីឆ្នាំមុន ម្ចាស់កំណត់ត្រារត់ម៉ារ៉ាតុង Ruth Chepngetich ក៏ត្រូវផ្អាកការប្រកួត ៣ឆ្នាំដែរ។ ករណី Jepchirchir នេះ បានកើតឡើងចំពេលដែលប្រទេសកេនយ៉ាទើបតែទទួលបានសិទ្ធិធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះការប្រកួត World Athletics Championships ឆ្នាំ២០២៩ នៅទីក្រុងណៃរ៉ូប៊ី ដែលជាលើកដំបូងបង្អស់សម្រាប់ទ្វីបអាហ្វ្រិក។