​នៅក្នុង​ជីវិត​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ ​យើង​តែងតែ​ជួបប្រទះ​នូវ​ការ​ស្ទាក់ស្ទើរ​ក្នុង​ការ​សម្រេចចិត្ត​ ​មិន​ថា​ជា​រឿង​តូចតាច​ដូចជា​ «​តើ​ញ៉ាំ​អ្វី​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ​?​» ​ឬ​រឿង​ធំ​ដុំ​ដូចជា​ «​តើ​គួរ​វិនិយោគ ​ឬ​សន្សំ​ប្រាក់​ដោយ​របៀប​ណា​?​»​។ ​ជារឿយ​ៗ​ ​យើង​ដឹង​ថា​ ​អ្វី​ដែល​ល្អ​សម្រាប់​យើង​ ​ប៉ុន្តែ​ចិត្ត​ ​និង​ខួរក្បាល​របស់​យើង​បែរជា​ទាញ​យើង​ឱ្យ​ជ្រើសរើស​ផ្លូវ​ដែល​ងាយស្រួល​ និង​ធ្លាប់​ដៃ​ទៅ​វិញ​។​

​នៅក្នុង​សៀវភៅ​ ​”​Nudge​:​ ​Improving​ ​Decisions​ ​About​ ​Health​, ​Wealth​, ​and​ ​Happiness​”​ របស់​លោក​ ​Richard​ ​H​.​ ​Thaler​ ​(​ម្ចាស់​រង្វាន់​ណូបែល​សេដ្ឋកិច្ច​) ​និង​លោក​ ​Cass​ ​R​.​ ​Sunstein​ ​បាន​បង្ហាញ​ថា​ ​មនុស្ស​យើង​មិន​មែន​ជា​មនុស្ស​ដែល​មាន​ហេតុផល​ ​១០០​% ​រាល់​ពេល​នោះ​ទេ​។ ​ប៉ុន្តែ​ ​យើង​អាច​ «​រុញ​ច្រាន​បន្តិច​» ​(​Nudge​) ​ដល់​ខ្លួនឯង​ ​ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​កំហុស​ និង​ធ្វើ​ការ​សម្រេចចិត្ត​បាន​ត្រឹមត្រូវ​ជាង​មុន​ ​ដោយ​អនុវត្ត​តាម​ក្បួន​សំខាន់​ៗ​ទាំង​ ​៦​ ​ខាងក្រោម​៖​

​១.​ រៀបចំ​បរិស្ថាន​ជុំវិញ​ខ្លួន​

​ទ្រឹស្ដី​ ​Nudge​ ​លើកឡើង​ថា​ «​អ្នករៀបចំ​ជម្រើស​ មាន​ឥទ្ធិពល​លើ​ការ​សម្រេចចិត្ត​»​។ ​បើ​អ្នក​ចង់​ផ្លាស់ប្តូរ​ទម្លាប់​ ​កុំ​ពឹងផ្អែក​លើ​ ​«​កម្លាំងចិត្ត​» ​តែ​មួយ​មុខ​ ​ត្រូវ​រៀបចំ​បរិស្ថាន​ជុំវិញ​ខ្លួន​ឱ្យ​សម្រួល​ដល់​ការ​សម្រេចចិត្ត​នោះ​។​

​ការ​អនុវត្ត​៖​ ​បើ​អ្នក​ចង់​ញ៉ាំ​អាហារ​មាន​សុខភាព​ល្អ​ ត្រូវ​ដាក់​ផ្លែ​ឈើ ​ឬ​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ​នៅ​ត្រង់​កន្លែង​ដែល​មើលឃើញ​ច្បាស់​នៅលើ​តុ ​ហើយ​លាក់​នំ​កញ្ចប់​ ​ឬ​ភេសជ្ជៈ​ផ្អែម​ៗ​ក្នុង​ទូ​ឱ្យ​បាត់​។ ​បើ​ចង់​អាន​សៀវភៅ​ ត្រូវ​ដាក់​សៀវភៅ​នៅលើ​ខ្នើយ​ ​ឬ​តុ​ធ្វើ​ការ ​ជាជាង​ទុក​ទូរស័ព្ទ​នៅជិត​ដៃ​។​

​២.​ ​ប្រើ​ជម្រើស​លំនាំ​ដើម​ (​Default​ ​Option​)
​
​មនុស្ស​យើង​មាន​និន្នាការ​រក្សា​អ្វី​ៗ​ឱ្យ​នៅ​ដដែល​ ព្រោះ​ខួរក្បាល​មិន​ចង់​ចំណាយ​កម្លាំង​គិត​។ ​អ្នកនិពន្ធ​សៀវភៅ​ ​Nudge​ ​បាន​រកឃើញ​ថា​ «​ជម្រើស​លំនាំ​ដើម​» ​គឺជា​ឧបករណ៍​ដ៏​មាន​អំណាច​បំផុត​ក្នុង​ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ផ្លូវចិត្ត​។​

​ការ​អនុវត្ត​៖​ ​បង្កើត​ប្រព័ន្ធ​ស្វ័យប្រវត្តិ​សម្រាប់​ទម្លាប់​ល្អ​ៗ​។​ឧទាហរណ៍​៖​ ​កំណត់​ឱ្យ​កម្មវិធី​ធនាគារ​ ​(​Mobile​ ​Banking​) ​កាត់​លុយ​សន្សំ ​ឬ​លុយ​វិនិយោគ​ចេញពី​គណនី​ប្រាក់ខែ​របស់​អ្នក​ដោយ​ស្វ័យប្រវត្តិ​នៅ​ដើម​ខែ ​ដោយ​មិន​បាច់​រង់ចាំ​ឱ្យ​អ្នក​ទូទាត់​ដោយ​ដៃ​នោះ​ទេ​។​

​៣.​ ​ថ្លឹងថ្លែង​គុណវិបត្តិ ​និង​គុណសម្បត្តិ​ ​(​Structuring​ ​Complex​ ​Choices​)

​នៅពេល​ត្រូវ​សម្រេចចិត្ត​លើ​រឿង​ស្មុគស្មាញ​ ​ឬ​រឿង​ធំ​ដុំ​ក្នុង​ជីវិត ​ខួរក្បាល​យើង​ងាយ​នឹង​ភ័ន្តភាំង​ប្រសិនបើ​ត្រឹមតែ​ ​«​គិត​ក្នុង​ក្បាល​»​។​

​ការ​អនុវត្ត​៖​ យក​ក្រដាស​ និង​ប៊ិច​មក​សរសេរ​ចែក​ជា​ពីរ​ជួរ​ «​ផល​ចំណេញ​/​គុណសម្បត្តិ​» ​និង​ «​ហានិភ័យ​/​គុណវិបត្តិ​»​។ ​ការ​សរសេរ​ចេញមក​ក្រៅ​ ​ជួយ​ឱ្យ​អ្នក​មើលឃើញ​រូបភាព​រួម​បាន​ច្បាស់​ ​មិន​លំអៀង​តាម​អារម្មណ៍​ ​និង​អាច​ប្រៀបធៀប​ទិន្នន័យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​។​

​៤.​ ​ជៀសវាង​ការ​សម្រេចចិត្ត​ពេល​ហត់នឿយ ​(​Decision​ ​Fatigue​)

​តាម​ការ​ស្រាវជ្រាវ​ផ្នែក​ចិត្តវិទ្យា ​ថាមពល​នៃ​ការ​សម្រេចចិត្ត​របស់​ខួរក្បាល​មាន​ដែន​កំណត់​ ​(​Ego​ ​Depletion​)​។ ​នៅពេល​អ្នក​ហត់នឿយ ​អស់​កម្លាំង​ ​ឬ​ស្រេកឃ្លាន ​ខួរក្បាល​នឹង​ជ្រើសរើស​ផ្លូវ​ណា​ដែល​ស្រួល​បំផុត​ ​និង​លឿន​បំផុត​ ​ដែល​ជាទូទៅ​ជា​ការ​សម្រេចចិត្ត​ខុសឆ្គង​។​

​ការ​អនុវត្ត​៖​ ​កុំ​សម្រេចចិត្ត​លើ​រឿង​សំខាន់​ៗ​ ​(​ដូចជា​ការ​ទិញ​អចលន​ទ្រព្យ​ ​ការ​ចុះ​កិច្ចសន្យា ​ឬ​ការ​ឈ្លោះប្រកែកគ្នា​) ​នៅ​ពេល​យប់​ជ្រៅ​ ​ឬ​ពេល​ទើប​ចេញ​ពី​ធ្វើ​ការ​ហត់​។ ​ទុក​ឱ្យ​ខួរក្បាល​បាន​សម្រាក ​ឬ​ស្អែក​ឡើង​ចាំ​សម្រេចចិត្ត​ពេល​អារម្មណ៍​ស្រស់ថ្លា​។​

​៥.​ ​យល់​ពី​ឥទ្ធិពល​នៃ​ការ​បាត់បង់​ ​(​Loss​ ​Aversion​)

​សៀវភៅ​ ​Nudge​ ​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ «​ការ​ឈឺចាប់​នៃ​ការ​បាត់បង់​ ​មាន​ទម្ងន់​ធ្ងន់​ជាង​ក្តីរំភើប​នៃ​ការ​បាន​មកវិញ​ រហូតដល់ទៅ​ ​២​ ​ដង​»​។​ មនុស្ស​ភាគ​ច្រើន​សុខចិត្ត​បោះបង់​ឱកាស​ល្អ​ៗ​ ​ព្រោះតែ​ខ្លាច​បាត់បង់​អ្វី​ដែល​ខ្លួន​មាន​បន្តិចបន្តួច​។

​ការ​អនុវត្ត​៖​ ​នៅពេល​អ្នក​ភ័យខ្លាច​មិន​ហ៊ាន​ចាប់​យក​ឱកាស​ថ្មី​ ​(​ដូចជា​ការ​ប្តូរ​ការងារ​ ការ​ចាប់ផ្តើម​អាជីវកម្ម​ ​ឬ​ការ​រៀន​ជំនាញ​ថ្មី​) ​ត្រូវ​សួរ​ខ្លួនឯង​ថា​ «​តើ​ភាព​ភ័យខ្លាច​នៃ​ការ​បាត់បង់​នេះ​ ​កំពុង​រារាំង​ខ្ញុំ​ពី​ការ​លូតលាស់​មែន​ទេ​?​» ​កុំ​បណ្តោយ​ឱ្យ​ការ​ខ្លាច​ចាញ់​ ​ធ្វើឱ្យ​អ្នក​បាត់បង់​ឱកាស​ឈ្នះ​។​

​៦. ​ស្តាប់​យោបល់​ភាគី​ទី​បី​ ​(​Feedback​ &​ ​Feedback​ ​Loop​)

​ជារឿយ​ៗ​ ​យើង​មើល​មិន​ឃើញ​កំហុស​ខ្លួនឯង​ទេ ​ព្រោះ​យើង​មាន​ ​ចំណុច​ងងឹត ​(​Blind​ ​Spots​) ​និង​អារម្មណ៍​ផ្ទាល់ខ្លួន​មក​បាំង​មុខ​។​

​ការ​អនុវត្ត​៖​ ​នៅពេល​ជាប់គាំង​ ត្រូវ​ស្វែងរក​មតិ​យោបល់​ពី​មនុស្ស​ដែល​នៅ​ក្រៅ​បញ្ហា​ ​ឬ​អ្នក​ដែល​មាន​បទពិសោធន៍​ ​(​Mentors​)​។​ មនុស្ស​នៅ​ខាងក្រៅ​ ​អាច​មើលឃើញ​ហេតុការណ៍​ដោយ​ត្រជាក់​ ​និង​គ្មាន​ការ​លំអៀង ​ដែល​ជួយ​ឱ្យ​អ្នក​ឃើញ​ផ្លូវ​ចេញ​កាន់តែ​ច្បាស់​៕