ទំព័រដើមប្រវត្តិសាស្ត្រសិលាចារឹកប្រាសាទប្រាំ ខេត្តក្រចេះ K.១៤៣១ខ

សិលាចារឹកប្រាសាទប្រាំ ខេត្តក្រចេះ K.១៤៣១ខ

សិលាចារឹកនេះ រកឃើញនៅបរិវេណប្រាសាទប្រាំ​ ស្ថិត​នៅក្នុងភូមិកសាង ឃុំចង្ក្រ​ង់ ស្រុកចិត្របុរី ខេត្តក្រចេះ និងបានយកមករក្សាទុកនៅក្នុងវត្តកសាង​ ក្នុង​អំឡុង​ឆ្នាំ​២០​០​៣​។ នៅក្នុងឆ្នាំ​២០០៦ សិលាចារឹកនេះបានបាត់ពីវត្តកសាង ពុំមានដំណឹង​រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​។ ជាសំណាងល្អ មានអ្នកស្រាវជ្រាវធ្លាប់បានផ្ដិតសិលាចារឹកនេះទុក និង​រក្សា​សំណៅ​ផ្ដិត​នៅមន្ទីរវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈខេត្តក្រចេះ។ យើងពុំទាន់ដឹងច្បាស់នៅឡើយទេថា អ្នកស្រាវជ្រាវដែលបានផ្តិតសិលាចារឹកនោះជានរណា។

សំណៅផ្ដិតសិលាចារឹកប្រាសាទប្រាំ K.១៤៣១ខ

តាមសំណៅផ្ដិតដែលនៅសល់ សិលាចារឹកនេះចារ​លើថ្មមានរាងជាសន្លឹកសីមា ម្ខាង​ចារជាភាសាសំស្ក្រឹត ម្ខាងចារជាភាសាខ្មែរបុរាណ សម័យមុនអង្គរ ​ចុះ​កាលបរិច្ឆេទ​នៅមហាសករាជឆ្នាំ​ ៦០៨ ត្រូវនឹងគ្រិស្ដសករាជឆ្នាំ ៦៨៦។ នៅក្នុងអត្ថបទនេះ យើងយក​តែអត្ថបទផ្ទាំង«ខ» គឺផ្នែកខ្មែរបុរាណ មកសិក្សាតែប៉ុណ្ណោះ។

ខ្លឹមសារនៃសិលាចារឹកនេះ ចារអំពីព្រះរាជបញ្ជារបស់ព្រះបាទ​ស្រីជ័យវម៌្មទី១ ចេ​ញ​​ពីព្រះរាជវាំងនាក្រុងបុរន្ទរបុរ ស្ដីពី​ការដាក់បញ្ចូលភោគទ្រព្យរបស់អាស្រមទាំងឡាយ​បញ្ចូលគ្នា។ អាស្រមដែលសំខាន់ជាងគេ​ គឺអាស្រមរបស់បោញជ្ញានចន្ទ្រនៅតំបន់អវិមុក្ត​បត្តន ដែលគួរតែជាឈ្មោះរបស់ប្រាសាទប្រាំកាលពីបុរាណ។ ភោគទ្រព្យទាំងនោះ មាន​ដីស្រែ អ្នកបម្រើប្រុសស្រី គោក្របី ច្បារដំណាំ និងអ្នកចាំផ្កាភ្ញីរបស់ប្រាសាទ។ ចុងក្រោយ​ គឺជា​សេចក្ដីហាមប្រាមចំពោះអ្នកប្រព្រឹត្តិល្មើសនឹងរាជបញ្ជានេះ។ ជនណាដែលល្មើស នឹងត្រូវទទួលទោសទណ្ឌ។

អំណានសិលាចារឹកជាអក្សរបច្ចុប្បន្ន

ផ្ទាំងខ

          ១-​ អឞ្ដ‍ោត្តរឞដ្ឆតឝកបរិគ្រហមោយ៑រោ៑ច៑មាគ៌្គ

          ២- ឝិឞ៌បុឞ្យនក្ឞត្រ​ឝុក្រ​ទិវសវារឰកន្លោង៑បុរ

          ៣- ន្ទរបុរ អាជ្ញាវ្រះកម្រតាង៑អញ៑និគិអាឝ្រម

          ៤- បោញជ្ញានចន្ទ្រតអាយ៑អវិមុក្តបត្តនទោង៑​គិ

          ៥- អាឝ្រម​ច្រម៑បន្ទម្មទោង៑គន៑អាឝ្រមស្មំត

          ៦- គិផោង្ងតសំបរិភោគតគិអំបល៑គន៑ទ្រ

          ៧- វ្យោបករនតនៃគិទោង៑គន៑ប្រទានអ្នក៑ផោង៑ត

          ៨- គិទំនេប្រគិស្រេសន្តន៑ស្រេបោញ៑វិទ្យាឝាន្តិស្រេ

          ៩- បោញ៑ធម៌ចន្ទ្រស្រេអជីវិនយ្យស្រេបោញ៑ទេ

          ១០- វសិទ្ធទោង៑គិស្រេចោក៑សុទត្តទោង៑គិស្រេ

          ១១- អាឝ្រមច្រំបន្ទម៑ស្រេវ្នំវ្រុច្ចស្រេចោក៑វ្រាល៑ស្រេអំ

          ១២- វោហ៑គិស្រេចោក៑បន៑សិស្រេចោក៑វ្រទាង្ងទោង៑គ

          ១៣- ន៑ទាសទាសិគោមហិឞក្ឞេត្រារាមតនៃគិ

          ១៤- ផោង៑គិតេល៑ប្រសិទ្ធឰតគិអាឝ្រមគិជោន៑

          ១៥-​ ច្មំវ្ងេមោយ្យឰតវ្រះកម្រតាង៑អញ៑ឝ្រីនិម៌ានជ

          ១៦- យគិវោំជា-អ្នក៑គ្ឫហស្ឋប្រមានតគិស្រច៑

          ១៧- តបំនោស៑មហាត្មគេតប្រេរោះគិគេចេរ៑អាជ្ញា

          ១៨- វ្រះកម្រតាង៑អញ៑គេទណ្ឌ ៚

សេចក្ដីប្រែសម្រួល

មហាសករាជឆ្នាំ​៦០៨ ១រោច ខែមគ្គិសិរ នក្សត្របុស្ស ថ្ងៃសុក្រ នៅឯព្រះមន្ទីរ​បុរន្ទរ​បុរ (មាន)ព្រះអាជ្ញាព្រះមហាក្សត្រ​ស្ដីពីអាស្រមរបស់បោញជ្ញានចន្ទ្រនៅឯអវិមុក្តបត្តន​ រួម​ទាំងអាស្រមច្រំបន្ទំ និងក្រុមអាស្រមទាំងឡាយ​ (ត្រូវ)ដាក់រួមផ្សំចូលគ្នាផង គឺរួមផ្សំ​គ្រឿង​ឧបភោគ​​បរិ​ភោគ​ និងអម្បាលទ្រព្យជាគ្រឿងទំនុកបម្រុងនៃក្រុមអាស្រម​ទាំងនោះផង មាន​ដូចជា ស្រែសណ្ដាន់ ស្រែបោញវិទ្យាសាន្ដិ ស្រែបោញធម៌ចន្ទ្រ ស្រែជីតាវិន័យ ស្រែ​បោញ​ទេវ​សិទ្ធ រួមទាំងស្រែ​ចោកសុទត្ត រួមទាំងស្រែ​អាស្រមច្រំបន្ទំ ស្រែភ្នំព្រេច ស្រែចោកព្រាល ស្រែ​អំពោះ គឺស្រែ​ចោកបន្សិ ស្រែចោកព្រទាំង និងក្រុមអ្នកបម្រើប្រុសស្រី គោ ក្របី ច្បារ​ដំណាំ របស់ក្រុម​អ្នកទាំងនោះផង ដែលថ្វាយដល់អាស្រម។ ថ្វាយឆ្មាំភ្ញីម្នាក់ដល់​ប្រាសា​ទ​ព្រះគម្ដែង​អញ​​ស្រីនិម៌ានជ័យ គឺពុំមែនជាគ្រហស្ថ ដែល​ស្រេច​លើ​អ្នក​បួស​មហាត្ម​ជាអ្នក​ប្រើ។ អ្នក​ដែលបំពានព្រះអាជ្ញាព្រះមហាក្សត្រ អ្នកនោះត្រូវទោសទណ្ឌ៕

វាក្យសព្ទ​     

អឞ្ដ‍ោត្តរឞដ្ឆត           < អឞ្ដ (៨) + ឧត្តរ + ឞដ៑ (៦) + ឝត (១០០) = ៦០៨។

មាគ៌្គឝិឞ៌                  (សំ.) ខែមិគសិរ។

កន្លោង៑                    ប្រាសាទ មន្ទីរ វាំង។

អាជ្ញា                       ព្រះរាជបញ្ជា។

ស្មំ                           < សំ + [-ម-]   ដាក់បញ្ចូលគ្នា។

អំបល៑                    អម្បាល។

គន៑                         (សំ. គណ) ក្រុម ពួក គណៈ។

ទ្រវ្យោបករន           (សំ. < ទ្រវ្យ + ឧបករណ) ទ្រព្យទំនុកបម្រុង។

ទោង៑                       ទាំង រួមទាំង។

ទំនេប្រ                  ដូចជា មានដូចជា។ ពាក្យប្រាប់សេចក្ដីរៀបរាប់។

វ្នំវ្រុច្ច                        ភ្នំព្រេច។ ជាស្ថានាម។

វ្រាល៑                       ព្រាល។

គ្ឫហស្ឋ                   វ័យទី២ក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា។ អ្នកមានគ្រួសារផ្ទះសម្បែង។

—————————–

Inscription of Prasat Pram, Kratie Province K. 1431b

This inscription was found in the area of ​​Prasat Pram, located in Kar Sang village, Changkrang commune, Chit Borei district, Kratie province, and was kept at Wat Kar Sang in 2003. In 2006, this inscription disappeared from Wat Kar Sang without information until today. Fortunately, researchers have printed and preserved the inscription at the Kratie Provincial Department of Culture and Fine Arts. we do yet to know the researcher that printed this inscription.

According to the remain of printing the inscription is inscribed on a Sima stone shape, one side is inscribed in Sanskrit, and the other side is inscribed in the ancient Khmer language, pre-Angkorian period, dated 608 CE corresponding to 686 GE. In this article, we take only the text of part “B”, which is the ancient Khmer part.

The meaning of this inscription described the Royal Order of Queen Srei Jayavarman I combined with the property of other hermitages. The most important hermitage is the hermitage of

poñ jñānacandra in the Avimutkapattana area, which should be the name of the ancient Prasat Pram. Those possessions included ricefield, servants men and women, cattle, farms, and gardeners of temple. The last is the prohibition on violators of this Royal Order. Anyone who violates will be punished.

អត្ថបទដោយ៖ លោក ហ៊ុន ឈុនតេង

- Advertisement -spot_img

អត្ថបទជាប់ទាក់ទង

អត្ថបទផ្សេងទៀត

- Advertisement -spot_img

បណ្ដាញសង្គម

17,247FansLike
191,100FollowersFollow
9,620SubscribersSubscribe
- Advertisement -spot_img
error: Content is protected !!