ទំព័រដើមប្រវត្តិសាស្ត្រចារឹកលើវត្ថុលោហៈក្នុងរាជ្យព្រះបាទជ័យវម៌្មទី៧ (ភាគ៣)

ចារឹកលើវត្ថុលោហៈក្នុងរាជ្យព្រះបាទជ័យវម៌្មទី៧ (ភាគ៣)

៣- ចារឹកទម្ររាងមូល K. ១០៥៦

ចារឹកខ្លីនេះ រក​ឃើញ​នៅ​ទីតាំង​ជាមួយ​ចារឹក​ K. ១០៥៣ និង K. ១០៥៥ និង​រក្សាទុ​ក​​​សារមន្ទីរខេត្ត​ប្រាចីន​បុរី ប្រទេសថៃដូចគ្នា។ វត្ថុនេះ​មានកម្ពស់ ១៩ ស.ម. ទទឹង ១២ ស.ម. និងបរិមាត្រ ៣៦ ស.ម.។ គេសន្និដ្ឋានវត្ថុ​នេះ​ថាជាជើងទម្រសម្រាប់ដោតទៀន។

ចារឹកខ្លីនេះ ចារពីព្រះរាជជំនូនព្រះបាទជ័យវម៌្មទេវទី៧ ដែលថ្វាយ​វត្ថុនេះ​ដល់​អរោគ្យ​សាលានៅតំបន់សំវោក ក្នុងមហាសករាជឆ្នាំ១១១៥ ត្រូវនឹងគ្រិស្ដសករាជឆ្នាំ​១១៩៣​-១១៩៤។

អត្ថបទជាអក្សរខ្មែរទំនើប

១- ១១១៥ឝកវ្រះជំន្វនវ្រះបាទកម្រតេងអញឝ្រិជយវម៌្មទេវតវ្រះ​អារោគ្យសាល​នា​សំវោក ○

អត្ថបទសម្រួលជាភាសាខ្មែរទំនើប

មហាសករាជឆ្នាំ១១១៥ ព្រះជំនូនព្រះបាទគម្ដែងអញស្រីជ័យវម៌្មទេវ(ទី៧ ថ្វាយ)​ដល់​ព្រះអរោគ្យសាលា​នា(តំបន់)សំវោក។

៤- ចារឹកលើសង្ខសំរិទ្ធ​ K. ១០៥៤

ចារឹកខ្លីនេះ ក៏រក​ឃើញ​នៅ​ទីតាំង​ជាមួយ​ចារឹក​ K.១០៥៣ K.១០៥៥  និង និង K.១​​​០​​​៥៦ និងដាក់តាំងបង្ហាញជាមួយគ្នាផងដែរ។ វត្ថុនេះ​មានកម្ពស់ ៩ ស.ម. ទទឹង ១១ ស.ម. និងកម្រាស់ ២៦ ស.ម.។ វត្ថុមានចារឹកនេះ ជាសង្ខសំរិទ្ធ សម្រាប់ប្រើក្នុងកិច្ចពិធី។​ ចារឹក​ខ្លីនេះបញ្ជាក់ប្រាប់ថា សង្ខនេះជាតង្វាយរបស់​ «ព្រះវ្រលោង»។

អត្ថបទជាអក្សរខ្មែរទំនើប

១-    ៙ ជំន្វនវ្រះវ្រលោង ○

អត្ថបទសម្រួលជាភាសាខ្មែរទំនើប

  តង្វាយរបស់ព្រះវ្រលោង។

សង្ខសំរិទ្ធមានចារឹក K. ១០៥៤(រូបថត៖ Prachin Buri National Museum)

៥- ចារឹក ​ K. ៩៧៣

ចារឹកនេះ ចារនៅលើវត្ថុសាងអំពីសំរិទ្ធមានរូបរាងដូចចារឹក​ K. ១០៥៣ ដែលអ្នក​ស្រាវជ្រាវសន្និដ្ឋានថាជាជើងទម្រកញ្ចក់។ គេរកឃើញវត្ថុនេះ​នៅ​ក្នុងឆ្នាំ​១៩៥ នៅ​ប្រា​សា​ទ​​គោកងីវ ខេត្តបុរីរម្យ ប្រទេសថៃ។ បច្ចុប្បន្ន វត្ថុនេះរក្សា​ទុក​នៅ​សារមន្ទីរក្រុងបាងកក។ លោក​ ហ្សក សឺដែស បាន​សិក្សាចារឹកនេះចុះផ្សាយ​នៅក្នុង​សៀវភៅ​សិលាចារឹក​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ក្បាល​​​​ទី៧ ដោយសន្និដ្ឋានថា​ជា​ជើង​ទម្រ​កញ្ចក់ ដោយប្រៀបធៀបជាមួយ​ជើង​ទម្រ​កញ្ចក់ដែល​រកឃើញនៅវត្តភូ។ ចារឹកខ្លីនេះ ពុំ​ខុស​ពីចារឹក​ ​ K. ១០៥៣ ប៉ុន្មានឡើយ គឺ​បង្ហាញ​ថា​វត្ថុ​នេះ​ជា​តង្វាយ​របស់​ព្រះ​បាទ​ជ័យ​វម៌្ម​ទេវ​ទី៧ ថ្វាយចំពោះអរោគ្យសាលា​នៅ​វិរេន្ទ្របូរ ក្នុង​មហាសករាជឆ្នាំ ១១១៤។ អំណាន​កាល​បរិច្ឆេទនេះ ស្នើឡើង​ដោយ​លោក ហ្សក សឺដែស ប៉ុន្ដែ​បើ​យើង​ពិនិត្យ​ឡើង​វិញ​លើ​ទម្រង់​តួលេខវិញ យើង​ឃើញ​ថា​មាន​លក្ខណៈជាលេខ ៥ ច្រើនជាងលេខ ៤។ ពោល គឺ​ចារឹកនេះ មានកាលបរិច្ឆេទ​ដូច​ចារឹក K. ១០៥៣ ដែរ។ បើប្រៀបធៀបទៅលើ​ទម្រង់​តួ​អក្សរចារឹកលើជើង​ទម្រ​កញ្ចក់​ទាំង​ពីរ​នេះ និងចារឹកលើជើងទៀត គឺមានលក្ខណៈ​ស្រដៀ​ង​​​គ្នា ដែល​ទំនង​ជាអ្ន​ក​ចារ​គឺ​ជា​មនុស្ស​តែម្នាក់។​

អត្ថបទជាអក្សរខ្មែរទំនើប

១- ១១១៥ឝកវ្រះជំន្វនវ្រះបាទកម្រតេងអញឝ្រិជយវម៌្មទេវ(ត)

២-    អារោគ្យសាលនាវិរេន្ទ្របុរ ○

អត្ថបទសម្រួលជាភាសាខ្មែរទំនើប

មហាសករាជឆ្នាំ១១១៥ ព្រះជំនូនព្រះបាទគម្ដែងអញ​ស្រីជ័យវម៌្មទេវ(ទី៧ ថ្វាយ)​ដល់​អរោគ្យសាលានាវីរេន្ទ្របូរ។

ជើងទម្រកញ្ចក់ចារឹក K. ៩៧៣(រូបថត៖ https://siddham.network/tag/jayavarman/)

៦- ចារឹកលើសំរិទ្ធស្រោបសង្ខ​ K. ៧៧៩

ចារឹកនេះ ចារលើសំរិទ្ធស្រោបសង្ខ(អឌ្ឍសង្ខ) រកឃើញនៅប្រាសាទព្រះខ័ន ខេត្ត​សៀម​រាប ក្នុងឆ្នាំ​១៩២៩។ បច្ចុប្បន្នរក្សាទុកនៅសារមន្ទីរជាតិ ភ្នំពេញ។ វត្ថុនេះ​មាន​ខ្នាត ១៧ x ៨,៥ x ៨ ស.ម. និងមានទម្ងន់ ២៥៨,២ ក្រាម។ ចារឹកនេះសិក្សាដំបូងដោយលោក ហ្សក សឺដែ​ស នៅក្នុងឆ្នាំ​១៩៦៤ និងបន្ទាប់មកសើរើសិក្សាឡើងវិញ​ដោយលោក ដូមីនិក ស៊ូទីហ្វ នៅក្នុង​ឆ្នាំ​២០០៩ ដែលបានកែសម្រួលអំណាន​របស់លោក ហ្សក សឺដែស​ឡើង​វិញ​​។

អត្ថបទខ្លីនេះចារបញ្ជាក់ថា​​ សំរិទ្ធស្រោបសង្ខ​នេះ​ជា​ព្រះ​ជំនូន​(របស់ព្រះ​បាទ​ជ័យ​វម៌្ម​ទេវ​ទី​៧?) ថ្វាយចំពោះ​ទេពស្រីវីរេន្ទ្រេសូរ នៅឯ(ប្រាសាទ)ស្រីយសោវម៌្មេសូរ ដែលជា​ក្ដី​មួយ​នៅក្នុងបរិវេណប្រាសាទព្រះខ័ន។

អត្ថបទជាអក្សរខ្មែរទំនើប

១-    ៙១១១៨(ឝ)[ក]វ្រះជំន្វន៑តកម្រតេង្ជគតឝ្រិ

២-    វីរេន្ទ្រេឝ្វរនាកម្រតេង៑ជគតឝ្រីយឝោវម៌្មឝ្វរ ○

អត្ថបទសម្រួលជាភាសាខ្មែរទំនើប        

មហាសករាជ១១១៨ ព្រះជំនូន(ថ្វាយ)ដល់គម្ដែងជគតស្រីវី​រេន្ទ្រេសូរនាគម្ដែង​ជគ​ត​​​ស្រីយសោវម៌្មេសូរ៕

សំរិទ្ធស្រោបសង្ខមានចារឹក K. ៧៧៩ (រូបថត៖ EFEO AMPP 2598 & 2599)
សំរិទ្ធស្រោបសង្ខមានចារឹក K. ៧៧៩ (រូបថត៖ EFEO AMPP 2600 & AMPP 2601)

—————————

Inscriptions on metal objects​ in the reign of Jayavarman VII (Part 3)

3- Inscription on round shape supporter K. 1056

This short inscription is found at the site with the inscriptions K. 1053 and K. 1055 and has been conserved at the Prachinburi Provincial Museum in Thailand. This object is 19 cm high, has a width 12 cm, and a perimeter of 36 cm. This object was assumed as a candle holder.

This inscription is from the royal gift of King Jayavarman VII, who dedicated this object to the Arogyasala (ancient hospital) in the Samvok area in 1115 G.E., corresponding to 1193-1194 C.E.

4- Inscription on bronze conch K. 1054

This short inscription is also found at the site with the other inscription as K.1053, K.1055, and K.1056 and displayed together in the museum. This object is 9 cm high, width 11 cm, and a thickness 26 cm. This inscription is a bronze conch used in religious ceremonies. The bronze conch was identified in the inscription as an offering to “Preah Vr Lauṅ”.

5- Inscription K. 973

This inscription is inscribed from a bronze object with a shape similar to the inscription K. 1053, which researchers concluded as a mirror holder. It was discovered in the year 195 at Kork Ngiv Temple, Borei Rom Province, Thailand. It is now conserved in a museum in Bangkok.

Cœdès, G., studied this inscription and published it in the 7th volume of the Inscription of Cambodia, concluding that it was a mirror holder with comparing to the mirror holder found at Wat Phu. This short inscription is not much different from the inscription K. 1053, showing that this object was an offering of King Jayavarman VII to the Ancient Hospital in 1114 G.E. Reading this date was suggested by George Cedes, but if we exam at the number, we see the number 5 rather than 4. Thus, this inscription has the same date as the inscription K. 1053. If we compared the letters of the inscription on both mirror holders, and other parts of the holder are so similar that it is likely that the inscription was inscribed by the same person.

6- Inscription on bronze-coverd conch K. 779

This inscription, inscribed on a bronze-covered conch was found at the Preah Khan temple in Siem Reap in 1929. It has housed in the National Museum in Phnom Penh. This object has dimensions 17 x 8.5 x 8 cm and weighs in at 258.2g. this inscription was first studied by Cœdès in 1964 and then revised by Dominic Sutif in 2009, which revised the text of Cœdès. This short article indicated that this bronze-covered conch was a gift (of King Jayavarman VII?) to the goddess Srirendraso at (temple) Sri Yasovarmanso, a case in the Preah Khan temple complex.

អត្ថបទដើម៖ លោក ហ៊ុន ឈុន តេង

- Advertisement -spot_img

អត្ថបទជាប់ទាក់ទង

អត្ថបទផ្សេងទៀត

- Advertisement -spot_img

បណ្ដាញសង្គម

18,489FansLike
191,100FollowersFollow
10,600SubscribersSubscribe
- Advertisement -spot_img
error: Content is protected !!